Nang tawagin ang pangalan ko, tumayo si Lola.<\/p>\n
Pinakamalakas pa rin siyang pumalakpak.<\/p>\n
At sa pagkakataong iyon, wala akong narinig na tawanan.<\/p>\n
Pagkababa ko ng stage, nakita ko si Trevor at ilang kaklase.<\/p>\n
Pumalakpak din sila.<\/p>\n
Hindi naging santo ang buong school dahil sa isang speech.<\/p>\n
May mga batang pasaway pa rin.<\/p>\n
May mga biro pa rin.<\/p>\n
May mga taong matagal bago matuto.<\/p>\n
Pero may nagbago.<\/p>\n
Hindi na nila tinatawag si Lola na \u201cthe janitor\u201d na parang wala siyang pangalan.<\/p>\n
\u201cGood morning, Mrs. Doris.\u201d<\/p>\n
\u201cNeed help po?\u201d<\/p>\n
\u201cSalamat po.\u201d<\/p>\n
Maliit na bagay.<\/p>\n
Pero napapansin niya.<\/p>\n
At napapansin ko rin.<\/p>\n
Noong araw bago ako umalis para sa college, nadatnan ko si Lola sa kusina.<\/p>\n
Sabado.<\/p>\n
May pancakes.<\/p>\n
\u201cAkala ko bawal na akong umalis sa bahay kapag college student na ako.\u201d<\/p>\n
\u201cHindi ka pa umaalis.\u201d<\/p>\n
\u201cBukas na.\u201d<\/p>\n
\u201cThen ngayon, apo pa rin kita.\u201d<\/p>\n
\u201cBukas hindi na?\u201d<\/p>\n
\u201cBukas, apo kitang nasa college.\u201d<\/p>\n
Umupo ako.<\/p>\n
May inilapag siyang lumang envelope sa harap ko.<\/p>\n
\u201cAno ito?\u201d<\/p>\n
\u201cBuksan mo.\u201d<\/p>\n
May litrato sa loob.<\/p>\n
Luma.<\/p>\n
Ang mama ko.<\/p>\n
Halos kaedad ko siya sa litrato.<\/p>\n
Naka-graduation gown.<\/p>\n
Katabi niya si Lola.<\/p>\n
Pareho silang nakangiti.<\/p>\n
Hindi ko pa iyon nakita.<\/p>\n
\u201cSi Mama?\u201d<\/p>\n
Tumango si Lola.<\/p>\n
\u201cGraduation niya.\u201d<\/p>\n
Tinitigan ko ang mukha niya.<\/p>\n
\u201cKamukha ko ba?\u201d<\/p>\n
\u201cKapag galit ka.\u201d<\/p>\n
Napatawa ako.<\/p>\n
Then may nakita akong sulat sa likod ng litrato.<\/p>\n
Sulat-kamay ng mama ko.<\/p>\n
Ma, kapag nagkapamilya ako balang araw, sana maging kalahati man lang ako ng nanay na katulad mo.<\/p>\n
Hindi ako nakapagsalita.<\/p>\n
\u201cHindi niya alam noon na hindi siya magkakaroon ng pagkakataon,\u201d sabi ni Lola.<\/p>\n
Namasa ang mata niya.<\/p>\n
\u201cPero ikaw ang dumating.\u201d<\/p>\n
Napatingin ako sa kanya.<\/p>\n
\u201cLola\u2026\u201d<\/p>\n
\u201cKaya noong prom, nang sabihin mong naging nanay at tatay mo ako\u2026\u201d<\/p>\n
Napangiti siya habang umiiyak.<\/p>\n
\u201cPakiramdam ko narinig din iyon ng mama mo.\u201d<\/p>\n
Doon ako tuluyang naiyak.<\/p>\n
Niyakap ko siya sa kusina kung saan libu-libong almusal ang inihanda niya para sa akin.<\/p>\n
Kung saan binilang niya ang bills.<\/p>\n
Kung saan ilang beses niyang sinabi sa aking \u201cbusog na ako\u201d para mas marami akong makain.<\/p>\n
At doon ko naintindihan na mali pala ako sa isang bagay noong prom.<\/p>\n
Sinabi kong siya ang nag-iisang pamilya kong natitira.<\/p>\n
Hindi pala.<\/p>\n
Dala-dala niya ang mama ko sa bawat bagay na ginawa niya para sa akin.<\/p>\n
Sa bawat pancake.<\/p>\n
Sa bawat school event.<\/p>\n
Sa bawat gabing pinilit niyang manatiling gising para basahan ako.<\/p>\n
Sa bawat sahig na nilinis niya para may pambayad kami ng kuryente.<\/p>\n
Makalipas ang apat na taon, nagtapos ako ng college.<\/p>\n
Hindi madali.<\/p>\n
Nagtrabaho ako sa campus library.<\/p>\n
Nag-deliver ako ng pagkain tuwing weekend.<\/p>\n
May mga gabing gusto kong sumuko.<\/p>\n
Pero kapag pagod ako, tinatawagan ko si Lola.<\/p>\n
At lagi niyang sinasabi:<\/p>\n
\u201cIsang araw lang muna. Huwag mong buhatin ang buong buhay mo nang sabay-sabay.\u201d<\/p>\n
Noong college graduation ko, pitumpu na siya.<\/p>\n
Mas mabagal na siyang maglakad.<\/p>\n
May tungkod na.<\/p>\n
Pero naroon siya.<\/p>\n
Syempre naroon siya.<\/p>\n
Pagkatapos ng ceremony, may maliit na pagtitipon.<\/p>\n
May musika.<\/p>\n
Lumapit ako sa kanya.<\/p>\n
Inilahad ko ang kamay ko.<\/p>\n
Napatawa siya.<\/p>\n
\u201cNaku, huwag na. Matanda na ako.\u201d<\/p>\n
\u201cParang narinig ko na iyan.\u201d<\/p>\n
\u201cEthan.\u201d<\/p>\n
\u201cIsang sayaw.\u201d<\/p>\n
\u201cAno’ng sasabihin ng mga tao?\u201d<\/p>\n
Ngumiti ako.<\/p>\n
\u201cHayaan mo sila.\u201d<\/p>\n
Hinawakan niya ang kamay ko.<\/p>\n
At sumayaw kami.<\/p>\n
Walang tumawa.<\/p>\n
Pero kahit may tumawa pa, wala na akong pakialam.<\/p>\n
Dahil labingwalong taong gulang ako nang matutuhan kong hindi nakakahiya ang mahalin nang hayagan ang taong nagsakripisyo para sa iyo.<\/p>\n
Hindi nakakahiya ang magkaroon ng lola na janitor.<\/p>\n
Hindi nakakahiya ang lumaki nang kapos.<\/p>\n
At lalong hindi nakakahiya ang sumayaw kasama ang matandang babaeng ang mga kamay ay magaspang dahil ilang dekada niyang ginamit ang mga iyon para buuin ang buhay mo.<\/p>\n
Ang nakakahiya ay tumingin sa isang taong gumagawa ng marangal na trabaho at isipin mong mas mababa siya sa iyo.<\/p>\n
Kaya kapag naaalala ko ang prom, hindi ko naaalala ang mga batang sumigaw ng \u201cmop boy.\u201d<\/p>\n
Hindi ko naaalala ang tawanan.<\/p>\n
Hindi ko naaalala ang hiya.<\/p>\n
Ang naaalala ko ay ang nanginginig na kamay ni Lola sa kamay ko.<\/p>\n
At ang sandaling kinuha ko ang mikropono para sabihin sa buong silid ang bagay na dapat sana ay matagal ko nang sinabi sa kanya:<\/p>\n
Hindi ako nahihiya sa babaeng naglinis ng paaralan ko.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nang tawagin ang pangalan ko, tumayo si Lola. Pinakamalakas pa rin siyang pumalakpak. At sa pagkakataong iyon, wala akong narinig na tawanan. Pagkababa ko ng stage, nakita ko si Trevor… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-178","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/storyph168.live\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/178","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/storyph168.live\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/storyph168.live\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/storyph168.live\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/storyph168.live\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=178"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/storyph168.live\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/178\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":179,"href":"https:\/\/storyph168.live\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/178\/revisions\/179"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/storyph168.live\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=178"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/storyph168.live\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=178"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/storyph168.live\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=178"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}