Hindi na nagtanong si Thomas tungkol sa nakaraan niya.<\/p>\n
Wala silang oras.<\/p>\n
Ipinaliwanag ni Elena ang pagkakatulad ng kasalukuyang problema sa depektong nakita sa lumang sistema.<\/p>\n
Posibleng may bahagi ng pagkontrol na hindi gumagana nang maayos kapag naiinitan at nalalagay sa matinding puwersa.<\/p>\n
Kapag hindi magkatugma ang mga utos at ang aktuwal na galaw, maaari pang lumala ang problema dahil sa mga awtomatikong pagwawasto.<\/p>\n
\u201cHindi pa tuluyang sira ang buong sistema,\u201d sabi niya. \u201cNgunit kailangan nating malaman kung alin ang maaasahan at alin ang hindi.\u201d<\/p>\n
Kasama ni Thomas, sinuri niya ang mga indikasyon at ang mga pamamaraang magagamit sa emerhensiya.<\/p>\n
Nakipag-ugnayan sila sa mga tagakontrol ng trapiko sa himpapawid at humingi ng kinakailangang suporta.<\/p>\n
Hindi sila basta gumawa ng pagbabago nang walang pagsusuri.<\/p>\n
Ngunit dahil sa karanasan ni Elena sa kaparehong uri ng pagkasira, mabilis niyang natukoy kung anong mga senyales ang dapat nilang bantayan.<\/p>\n
Sa isang naaangkop na pamamaraang pang-emerhensiya para sa partikular na sasakyang iyon, nagawa nilang ihiwalay ang problemadong bahagi ng pagkontrol at gumamit ng natitirang maaasahang sistema.<\/p>\n
Naging mas mabigat ang paghawak sa mga kontrol.<\/p>\n
Mas mahirap ang paggalaw.<\/p>\n
Ngunit unti-unting nawala ang biglaang sobrang pagliko.<\/p>\n
\u201cMas maayos na,\u201d sabi ni Thomas.<\/p>\n
Tiningnan ni Elena ang mga instrumento.<\/p>\n
\u201cPanatilihin mong matatag ang direksiyon. Huwag tayong magmadali.\u201d<\/p>\n
Sa loob ng ilang minuto, mas naging maayos ang pagtugon ng eroplano.<\/p>\n
Ngunit hindi pa tapos ang panganib.<\/p>\n
Malakas ang bagyo sa paligid ng Madrid.<\/p>\n
May matinding hangin at makapal na ulap.<\/p>\n
At dahil sa problema sa sistema, magiging napakahirap ng paglapag.<\/p>\n
\u201cMalakas ang hangin sa paliparan,\u201d sabi ni Thomas habang nakikipag-ugnayan sa mga tagakontrol sa lupa.<\/p>\n
Sinuri nila ang natitirang gasolina, panahon, at mga maaaring paglapagang paliparan.<\/p>\n
Hindi madaling pumili.<\/p>\n
May mga panganib ang bawat posibilidad.<\/p>\n
Ngunit kailangang magdesisyon.<\/p>\n
\u201cThomas,\u201d sabi ni Elena, \u201ckailangan nating magtrabaho bilang isang pangkat. Ikaw ang nakakaalam sa eroplanong ito. Ako ang may karanasan sa ganitong pagkasira. Gamitin natin pareho.\u201d<\/p>\n
Tumango ang binata.<\/p>\n
\u201cSabihin mo kung ano ang kailangan mo.\u201d<\/p>\n
Sa unang pagkakataon mula nang pumasok si Elena sa silid, nakita niyang bahagyang humupa ang takot sa mukha nito.<\/p>\n
At sa sarili niyang dibdib, may isang lumang pangungusap na muling nabuhay.<\/p>\n
Malinaw na isip.<\/p>\n
Matatag na kamay.<\/p>\n
Iuwi ang lahat nang ligtas.<\/p>\n
KABANATA 7: Ang lalaking nagsimulang matakot<\/p>\n
Habang abala ang mga piloto sa harapan, mabilis na kumalat sa kabina ang balitang isang dating piloto ng eroplanong pandigma ang tumutulong sa emerhensiya.<\/p>\n
Nakarating ang balita sa unang klase.<\/p>\n
Sa upuang 3C, nakaupo si Richard Halden.<\/p>\n
Noong una, kunwari ay hindi siya interesado.<\/p>\n
Ngunit nang marinig niya ang apelyidong Castillo, biglang nagbago ang kanyang mukha.<\/p>\n
\u201cCastillo?\u201d tanong niya sa isang pasaherong dumaan.<\/p>\n
\u201cOo. Iyong babaeng may kasamang bata.\u201d<\/p>\n
Nanlamig ang kanyang mga kamay.<\/p>\n
Pagkatapos ay narinig niyang may mga pasaherong nag-uusap tungkol sa problema sa sistema ng pagkontrol.<\/p>\n
At may isang pangalang binanggit.<\/p>\n
Northstar.<\/p>\n
Ang sariling kumpanya niya.<\/p>\n
Nagsimula siyang pawisan.<\/p>\n
Siyam na taon niyang inakalang tuluyan na niyang naibaon ang nangyari sa lumang pagsubok ng militar.<\/p>\n
Siyam na taon niyang pinaniwalaan ang sarili na wala nang magbubukas ng mga lumang dokumento.<\/p>\n
Ngunit ngayon, ang babaeng sinisi niya noon ang maaaring maging tanging pag-asa ng mga pasaherong kasama niya.<\/p>\n
Sa harapan, patuloy na kumikilos si Clara.<\/p>\n
Sinunod niya ang payo ni Elena.<\/p>\n
Hindi siya nagmadali.<\/p>\n
Hindi siya sumigaw.<\/p>\n
Maingat niyang ipinaliwanag sa mga pasahero ang mga kinakailangang paghahanda para sa posibleng mahirap na paglapag.<\/p>\n
Tiniyak niyang maayos ang mga sinturon.<\/p>\n
Naayos ang mga gamit.<\/p>\n
At alam ng mga pasahero ang dapat gawin.<\/p>\n
Ngunit nang marinig ni Richard ang ilang salitang may kaugnayan sa depekto ng sistema, bigla siyang tumayo.<\/p>\n
\u201cHindi ninyo maaaring hayaang ang babaeng iyon ang tumulong sa pagpapalipad!\u201d<\/p>\n
Napalingon ang mga pasahero.<\/p>\n
\u201cSiya ang dahilan ng isang malaking aksidente noon!\u201d sigaw niya.<\/p>\n
Lumapit ang isang tagapaglingkod.<\/p>\n
\u201cGinoo, mangyaring maupo po kayo.\u201d<\/p>\n
Ngunit hindi siya tumigil.<\/p>\n
\u201cPinawalang-sala ang sistemang iyon! Sinuri iyon ng lupon! Ako mismo ang nagpatunay na ligtas ang bahaging iyon!\u201d<\/p>\n
Bigla siyang natahimik.<\/p>\n
Parang ngayon lamang niya naunawaan ang mga salitang lumabas sa kanyang bibig.<\/p>\n
Nakatitig sa kanya ang mga tao.<\/p>\n
May isang matandang babaeng nakaupo sa 2A na maingat na nakahawak sa kanyang telepono.<\/p>\n
Siya si Margaret Lewis, isang retiradong imbestigador ng kaligtasan sa transportasyon.<\/p>\n
Mula nang magsimula ang kaguluhan, kinukunan niya ng bidyo ang mga nangyayari sa kabina.<\/p>\n
Hindi dahil naghahanap siya ng iskandalo.<\/p>\n
Kundi dahil bilang dating imbestigador, alam niyang mahalaga ang mga eksaktong salita at oras kapag may nangyayaring emerhensiya.<\/p>\n
Tiningnan niya si Richard.<\/p>\n
\u201cAno ang sinabi ninyong kayo mismo ang nagpatunay na ligtas?\u201d<\/p>\n
Hindi sumagot ang lalaki.<\/p>\n
\u201cAnong bahagi ng sistema ang tinutukoy ninyo?\u201d<\/p>\n
Umupo si Richard.<\/p>\n
Hindi na siya nagsalita.<\/p>\n
Ngunit naitala na ang kanyang sinabi.<\/p>\n
At sa pagkakataong iyon, ang taong dating nagawang magpatahimik sa iba sa pamamagitan ng kanyang posisyon ay hindi na makokontrol ang lahat ng nakarinig.<\/p>\n
KABANATA 8: Ang paglapag sa gitna ng bagyo<\/p>\n
Sa silid ng mga piloto, patuloy na lumalala ang panahon.<\/p>\n
Malakas ang ulan.<\/p>\n
Makapal ang ulap.<\/p>\n
At paminsan-minsan ay yumanig ang eroplano dahil sa matinding hangin.<\/p>\n
Matapos suriin ang kanilang mga pagpipilian at makipag-ugnayan sa mga tagakontrol sa lupa, naghanda sila para sa isang mahirap na paglapag.<\/p>\n
Dahil hindi pa maayos ang kalagayan ng kapitan, nanatiling napakahalaga ang pagtutulungan nina Thomas at Elena.<\/p>\n
Si Thomas ang may direktang pagsasanay sa pampasaherong eroplanong iyon.<\/p>\n
Si Elena naman ang tumutulong sa pagkilala sa mga hindi pangkaraniwang tugon ng sistema at sa pagpapanatili ng mahinahong pagpapasya sa gitna ng panganib.<\/p>\n
Sa isang kritikal na sandali, matapos nilang mapagkasunduan ang mga tungkulin at masuri ang natitirang mga kontrol, tinulungan ni Elena si Thomas sa pinakamahirap na bahagi ng paglapit sa paliparan.<\/p>\n
Sa radyo, patuloy silang nakatanggap ng impormasyon tungkol sa hangin at kondisyon ng paliparan.<\/p>\n
\u201cMalakas pa rin ang hangin,\u201d sabi ni Thomas.<\/p>\n
\u201cAlam ko.\u201d<\/p>\n
\u201cNapakahirap nito.\u201d<\/p>\n
Tiningnan siya ni Elena.<\/p>\n
\u201cPero hindi tayo magpapadala sa takot. Sundin natin ang mga instrumento at ang napagkasunduan nating pamamaraan.\u201d<\/p>\n
Sa loob ng kabina, nagbigay si Clara ng mga huling tagubilin.<\/p>\n
\u201cLahat po ng pasahero, manatiling nakaupo at mahigpit na ikabit ang sinturon.\u201d<\/p>\n
Niyakap ng mga magulang ang kanilang mga anak.<\/p>\n
May mga taong tahimik na nagdarasal.<\/p>\n
May mga nakapikit.<\/p>\n
At may mga nakatingin lamang sa harapan, naghihintay.<\/p>\n
Sa upuang 8A, nagising si Mateo dahil sa pagyanig ng eroplano.<\/p>\n
Napatingin siya sa matandang babaeng nagbabantay sa kanya.<\/p>\n
\u201cNasaan po si Mama?\u201d<\/p>\n
Hinaplos siya ng matanda.<\/p>\n
\u201cTumutulong siya sa harapan, anak.\u201d<\/p>\n
\u201cBabalik po ba siya?\u201d<\/p>\n
Napaluha ang matanda.<\/p>\n
\u201cGinagawa niya ang lahat para makabalik sa iyo.\u201d<\/p>\n
Samantala, sa harapan, unti-unting lumitaw ang mga ilaw ng paliparan sa pagitan ng ulan at ulap.<\/p>\n
Minsan ay nakikita.<\/p>\n
Pagkatapos ay nawawala.<\/p>\n
At muling lumilitaw.<\/p>\n
Naramdaman ni Elena ang bigat ng bawat segundo.<\/p>\n
Sa kanyang dibdib, malamig ang metal na pagkakakilanlan ni Adrian.<\/p>\n
Parang naroon ang kanyang kapatid.<\/p>\n
Hindi upang sisihin siya.<\/p>\n
Kundi upang ipaalala ang mga salitang itinuro ng kanilang ama.<\/p>\n
Malinaw na isip.<\/p>\n
Matatag na kamay.<\/p>\n
Iuwi ang lahat nang ligtas.<\/p>\n
\u201cLimang daang talampakan,\u201d sabi ni Thomas habang binabantayan ang mga instrumento.<\/p>\n
Umuga ang eroplano.<\/p>\n
Muling inayos ang direksiyon.<\/p>\n
\u201cTatlong daan.\u201d<\/p>\n
Mas lumakas ang hangin.<\/p>\n
Ngunit nanatili silang nakatuon sa mga kinakailangang galaw.<\/p>\n
\u201cIsang daan.\u201d<\/p>\n
Sa huling bahagi ng paglapag, bahagyang itinuwid ang eroplano upang maihanay sa paliparan.<\/p>\n
Isang mahabang segundo ang lumipas.<\/p>\n
Pagkatapos ay dumampi ang mga pangunahing gulong sa lupa.<\/p>\n
May malakas na tunog.<\/p>\n
Umuga ang buong sasakyang panghimpapawid.<\/p>\n
Maraming pasahero ang napasigaw.<\/p>\n
Ngunit nanatili sa landas ang eroplano.<\/p>\n
Unti-unting bumagal.<\/p>\n
At bumagal pa.<\/p>\n
Hanggang sa tuluyan itong huminto.<\/p>\n
Sa loob ng ilang segundo, walang nagsalita.<\/p>\n
Parang hindi makapaniwala ang mga tao na nakalapag na sila.<\/p>\n
Pagkatapos ay narinig ang isang mahabang buntong-hininga.<\/p>\n
May mga umiyak.<\/p>\n
May mga nagyakapan.<\/p>\n
May mga tumawag agad sa mga mahal nila sa buhay nang payagan na silang gumamit ng telepono.<\/p>\n
Halos tatlong daang tao ang nakaligtas.<\/p>\n
At sa harapan, sa wakas ay nakahinga nang malalim si Elena.<\/p>\n
KABANATA 9: Ang babaeng muling nakita ng lahat<\/p>\n
Nang maging ligtas nang buksan ang pinto ng silid ng mga piloto, lumabas si Elena.<\/p>\n
Suot pa rin niya ang simpleng kulay-abong pang-itaas.<\/p>\n
Magulo ang kanyang buhok.<\/p>\n
At ngayon, hindi na niya kayang itago ang panginginig ng kanyang mga kamay.<\/p>\n
Napatingin sa kanya ang mga pasahero.<\/p>\n
May isang taong tumayo.<\/p>\n
Pagkatapos ay isa pa.<\/p>\n
Hanggang sa halos lahat ng nasa kabina ay nakatayo.<\/p>\n
Nagsimulang pumalakpak ang mga tao.<\/p>\n
May mga umiiyak habang nagpapasalamat.<\/p>\n
May mga taong sinusubukang abutin ang kanyang kamay.<\/p>\n
Ngunit hindi tumigil si Elena upang tanggapin ang papuri.<\/p>\n
Isa lamang ang hinahanap niya.<\/p>\n
Si Mateo.<\/p>\n
Nang makita siya ng bata, agad itong tumayo sa upuan.<\/p>\n
\u201cMama!\u201d<\/p>\n
Mabilis na lumapit si Elena.<\/p>\n
Binuhat niya ang anak.<\/p>\n
Niyakap nang mahigpit.<\/p>\n
At ibinaon ang mukha sa buhok nito.<\/p>\n
\u201cAnak ko,\u201d bulong niya.<\/p>\n
Mahigpit na yumakap si Mateo sa kanyang leeg.<\/p>\n
\u201cAkala ko po hindi ka na babalik.\u201d<\/p>\n
Napapikit si Elena.<\/p>\n
\u201cNarito na ako.\u201d<\/p>\n
Sa sandaling iyon, hindi niya inisip ang mga medalya.<\/p>\n
Hindi ang kanyang lumang ranggo.<\/p>\n
Hindi ang mga taong pumapalakpak.<\/p>\n
Ang mahalaga lamang ay ang init ng katawan ng kanyang anak sa kanyang mga bisig.<\/p>\n
Habang naglalakad sila patungo sa labasan, nadaanan nila ang upuang 3C.<\/p>\n
Nandoon si Richard Halden.<\/p>\n
Nakaupo.<\/p>\n
Maputla.<\/p>\n
At hindi makatingin nang diretso sa mga taong nakapaligid sa kanya.<\/p>\n
Dahan-dahan siyang nag-angat ng ulo nang makita si Elena.<\/p>\n
Parang may gusto siyang sabihin.<\/p>\n
Ngunit walang lumabas sa kanyang bibig.<\/p>\n
Tiningnan siya ni Elena.<\/p>\n
Wala nang galit sa kanyang mga mata.<\/p>\n
Wala na rin ang takot na siyam na taon niyang dala.<\/p>\n
Sa unang pagkakataon, nakita niya si Richard bilang isang karaniwang taong maaaring managot sa sarili niyang mga ginawa.<\/p>\n
Hindi bilang lalaking may kapangyarihang sirain ang kanyang buhay.<\/p>\n
Mahina siyang nagsalita upang ang mga pinakamalapit lamang ang makarinig.<\/p>\n
\u201cNoong huli akong lumipad, Richard, nakaligtas ang lahat ng taong nasa eroplanong ito.\u201d<\/p>\n
Pagkatapos ay nagpatuloy siya sa paglalakad.<\/p>\n
Karga ang kanyang anak.<\/p>\n
Patungo sa malamig na umaga ng Madrid.<\/p>\n
At sa likod niya, patuloy na pumapalakpak ang mga pasaherong hindi niya kilala.<\/p>\n
KABANATA 10: Ang katotohanang siyam na taong itinago<\/p>\n
Bago pa matapos ang araw, nasa mga balita na ang nangyari.<\/p>\n
Ngunit hindi lamang tungkol sa isang dating pilotong tumulong sa pagliligtas ng mga pasahero ang kuwento.<\/p>\n
May mas malalim na bagay na nagsimulang mabunyag.<\/p>\n
Ang bidyong kuha ni Margaret Lewis ay naging mahalagang bahagi ng mga sumunod na pagtatanong.<\/p>\n
Malinaw na narinig doon si Richard Halden na nagsasabing siya mismo ang nagpatunay na ligtas ang isang bahagi ng sistemang may kaugnayan sa aksidenteng nangyari noon.<\/p>\n
Hindi sapat ang kanyang mga salita upang agad patunayang siya ang may pananagutan.<\/p>\n
Ngunit sapat iyon upang magbukas ng mga tanong na matagal nang hindi nasasagot.<\/p>\n
Sa loob ng isang linggo, muling sinuri ng mga kinauukulang awtoridad ang lumang imbestigasyon sa pagbagsak ng eroplano ni Adrian.<\/p>\n
Makalipas ang ilang linggo, nagsimulang lumitaw ang mga panloob na dokumento ng Northstar Defense Technologies.<\/p>\n
May mga ulat tungkol sa depektong maaaring lumitaw sa ilalim ng matinding init at puwersa.<\/p>\n
May mga babalang ipinadala ng mga inhinyero.<\/p>\n
At may mga talang nagpapakitang matagal nang alam ng ilang opisyal ang posibleng panganib.<\/p>\n
Ngunit sa halip na agad harapin ang problema, pinili ng mga taong may kapangyarihan na protektahan ang malalaking kontrata ng kumpanya.<\/p>\n
Napakalaki ng maaaring mawala nilang pera kung aaminin nilang may depekto ang kanilang produkto.<\/p>\n
Kaya itinago ang mga babala.<\/p>\n
Pinahina ang kahalagahan ng mga ulat.<\/p>\n
At nang may bumagsak na eroplano, mas madaling sisihin ang mga piloto kaysa ang kumpanyang gumawa ng sistema.<\/p>\n
Si Adrian ang namatay.<\/p>\n
Si Elena ang nawalan ng karera.<\/p>\n
At si Richard ang nagpatuloy sa kanyang buhay na para bang walang nangyari.<\/p>\n
Ngunit ngayong may bagong ebidensiya, hindi na sapat ang kanyang mga dating paliwanag.<\/p>\n
Muling sinuri ang mga dokumento.<\/p>\n
Inimbestigahan ang mga taong may kaugnayan sa pag-apruba ng sistema.<\/p>\n
At kalaunan, pormal na binawi ang mga konklusyong naglagay ng maling pananagutan kay Elena.<\/p>\n
Itinama ang kanyang tala sa militar.<\/p>\n
May dumating na opisyal na liham mula sa Kagawaran ng Tanggulan.<\/p>\n
Makapal ang papel.<\/p>\n
Maingat ang pagkakasulat.<\/p>\n
At may dalawang salitang matagal nang hindi inakalang muling mababasa ni Elena tungkol sa kanyang sarili.<\/p>\n
Napawalang-sala.<\/p>\n
Marangal.<\/p>\n
Matagal niyang tinitigan ang liham.<\/p>\n
Pagkatapos ay inilapag ito sa mesa.<\/p>\n
Hindi siya agad umiyak.<\/p>\n
Dahil ang siyam na taong sakit ay hindi basta nawawala dahil lamang may isang dokumentong nagsasabing wala kang kasalanan.<\/p>\n
May mga taong namatay nang hindi nalalaman ang katotohanan.<\/p>\n
Kasama roon ang kanyang ama.<\/p>\n
At may mga ugnayang nasira na hindi na maibabalik sa dating anyo.<\/p>\n
Ngunit may isang pangyayaring mas malalim ang naging epekto sa kanya kaysa sa opisyal na liham.<\/p>\n
KABANATA 11: Ang babaeng kumatok sa kanyang pintuan<\/p>\n
Tatlong linggo matapos ang paglipad, may kumatok sa pinto ng maliit na bahay na inuupahan ni Elena.<\/p>\n
Nasa kusina siya noon.<\/p>\n
Nagluluto ng hapunan habang naglalaro si Mateo sa sala.<\/p>\n
Nang buksan niya ang pinto, nakita niya ang isang babaeng may hawak na malaking lalagyan ng pagkain.<\/p>\n
May luha na sa mga mata nito bago pa man sila nakapagsalita.<\/p>\n
Si Melissa.<\/p>\n
Ang asawa ng kanyang kapatid na si Adrian.<\/p>\n
Siyam na taon na silang hindi nagkikita.<\/p>\n
Sa likod ni Melissa, may isang batang babae na humigit-kumulang siyam na taong gulang.<\/p>\n
Mahigpit nitong hawak ang amerikana ng kanyang ina.<\/p>\n
May malalaking mata ang bata.<\/p>\n
At nang makita iyon ni Elena, parang biglang bumalik ang mukha ng kanyang kapatid.<\/p>\n
Ang mga mata ni Adrian.<\/p>\n
Eksaktong ganoon.<\/p>\n
\u201cIto si Isabel,\u201d nanginginig na sabi ni Melissa.<\/p>\n
Hindi makapagsalita si Elena.<\/p>\n
Noong namatay si Adrian, buntis si Melissa.<\/p>\n
Hindi pinayagan si Elena na makadalo sa libing.<\/p>\n
Hindi rin niya nakilala ang pamangking ipinanganak makalipas ang ilang buwan.<\/p>\n
At ngayon, nakatayo sa kanyang pintuan ang batang matagal niyang inakalang hindi na niya makikita.<\/p>\n
\u201cTeresa\u2026\u201d<\/p>\n
Napahinto si Melissa, saka itinama ang sarili.<\/p>\n
\u201cElena, pasensiya ka na.\u201d<\/p>\n
Nagsimulang umiyak ang babae.<\/p>\n
\u201cIbinalik ko ang mga liham mo. Lahat ng ipinadala mo sa loob ng siyam na taon.\u201d<\/p>\n
Hindi sumagot si Elena.<\/p>\n
\u201cNaniwala ako sa sinabi nila. Naniwala akong ikaw ang dahilan kung bakit namatay si Adrian.\u201d<\/p>\n
Tumulo ang luha sa pisngi ni Melissa.<\/p>\n
\u201cHindi ko alam. Hindi ko alam na may mga taong nagsinungaling.\u201d<\/p>\n
\u201cMelissa\u2026\u201d<\/p>\n
\u201cPatawarin mo ako.\u201d<\/p>\n
Hindi na natapos ng babae ang pangungusap.<\/p>\n
Dahil lumapit si Elena at niyakap siya.<\/p>\n
Mahigpit.<\/p>\n
Parang sinusubukan nilang yakapin ang lahat ng taong nawala sa pagitan nila.<\/p>\n
Sa tabi nila, tahimik na nakatingin si Isabel.<\/p>\n
Hindi pa niya lubos na nauunawaan ang nangyayari.<\/p>\n
Ngunit alam niyang may mahalagang bagay na muling nabubuo sa harap niya.<\/p>\n
Pagkaraan ng ilang sandali, lumuhod si Elena upang makaharap ang bata.<\/p>\n
\u201cKumusta ka, Isabel?\u201d<\/p>\n
Mahiyain itong ngumiti.<\/p>\n
\u201cKayo po ba ang kapatid ni Papa?\u201d<\/p>\n
Namasa ang mga mata ni Elena.<\/p>\n
\u201cOo, anak.\u201d<\/p>\n
\u201cTotoo po bang magaling siyang piloto?\u201d<\/p>\n
Napangiti si Elena kahit umiiyak.<\/p>\n
\u201cNapakagaling.\u201d<\/p>\n
Lumapit ang bata.<\/p>\n
\u201cAt magaling din po ba kayong piloto?\u201d<\/p>\n
Napatawa si Elena sa gitna ng luha.<\/p>\n
\u201cSinubukan kong maging ganoon.\u201d<\/p>\n
Hindi na niya kailangang sabihin ang lahat.<\/p>\n
Dahil sa unang pagkakataon matapos ang siyam na taon, may isang batang gustong marinig ang kuwento tungkol sa kapatid niyang matagal niyang iniyakan nang mag-isa.<\/p>\n
KABANATA 12: Ang mga batang hindi nagkakilala noon<\/p>\n
Dumating sina Melissa at Isabel na may planong manatili lamang sa katapusan ng linggo.<\/p>\n
Ngunit naging isang buong linggo ang kanilang pagbisita.<\/p>\n
Sa unang araw, nahihiya pa sina Mateo at Isabel sa isa’t isa.<\/p>\n
Ngunit makalipas ang ilang oras, para na silang matagal nang magkakilala.<\/p>\n
Gumawa sila ng maliit na bahay gamit ang mga unan at kumot sa sala.<\/p>\n
Nagtalo kung sino ang unang gagamit ng mga laruan.<\/p>\n
Nagtawanan habang kumakain ng almusal.<\/p>\n
At minsan, natagpuan sila nina Elena at Melissa na parehong nakatulog sa sahig, napapalibutan ng mga laruan at papel na may mga iginuhit na eroplano.<\/p>\n
Tahimik na pinagmasdan ni Elena ang dalawa.<\/p>\n
Magpinsan sila.<\/p>\n
Ngunit siyam na taon silang pinaglayo ng isang kasinungalingan.<\/p>\n
Hindi nila pinili iyon.<\/p>\n
Hindi rin nila alam kung bakit hindi sila nagkakilala.<\/p>\n
At ngayong magkasama na sila, parang natural lamang ang lahat.<\/p>\n
Isang gabi, matapos matulog ang mga bata, naupo sina Elena at Melissa sa kusina.<\/p>\n
Matagal silang nag-usap.<\/p>\n
Tungkol kay Adrian.<\/p>\n
Tungkol sa kanilang mga magulang.<\/p>\n
Tungkol sa mga liham na hindi nabasa.<\/p>\n
At tungkol sa mga taong hindi na nila maibabalik.<\/p>\n
\u201cHindi ka na nakausap ng tatay ninyo bago siya namatay,\u201d mahinang sabi ni Melissa.<\/p>\n
Tumango si Elena.<\/p>\n
\u201cAlam ko.\u201d<\/p>\n
\u201cHindi niya alam ang katotohanan.\u201d<\/p>\n
\u201cAlam ko rin.\u201d<\/p>\n
Napahawak si Melissa sa kamay niya.<\/p>\n
\u201cKung buhay pa siya ngayon\u2026\u201d<\/p>\n
Umiling si Elena.<\/p>\n
\u201cHuwag na nating hulaan ang hindi na natin malalaman.\u201d<\/p>\n
Tahimik silang naupo.<\/p>\n
May mga sugat na hindi kayang ayusin ng anumang paliwanag.<\/p>\n
May mga pagkakataong lumipas na hindi na maibabalik.<\/p>\n
At may mga taong mahal natin na namamatay bago natin masabi ang mga salitang dapat sana ay nasabi.<\/p>\n
Ngunit may mga taong narito pa.<\/p>\n
At may mga ugnayang maaari pang buuin muli.<\/p>\n
Sa huling gabi ng pagbisita, tinawag ni Elena si Isabel.<\/p>\n
May hawak siyang maliit na kuwintas.<\/p>\n
Sa dulo nito ay nakabitin ang dalawang metal na pagkakakilanlan.<\/p>\n
Ang mga iyon ang isinusuot niya sa loob ng siyam na taon.<\/p>\n
Ang mga iyon ang hinahawakan niya tuwing natatakot siya.<\/p>\n
At ang mga iyon ang nagpaalala sa kanyang huwag sumuko sa loob ng eroplano.<\/p>\n
Lumuhod siya sa harap ng pamangkin.<\/p>\n
\u201cIsabel, may gusto akong ibigay sa iyo.\u201d<\/p>\n
Tumingin ang bata sa metal na nasa kanyang palad.<\/p>\n
\u201cAno po iyan?\u201d<\/p>\n
\u201cPag-aari ito ng Papa mo.\u201d<\/p>\n
Dahan-dahang inilagay ni Elena ang mga iyon sa maliit na kamay ni Isabel.<\/p>\n
\u201cSiya ang pinakamagaling na kasama kong piloto. At sa tingin ko, gusto niyang ikaw na ang mag-ingat nito.\u201d<\/p>\n
Mahigpit na isinara ng bata ang kanyang mga daliri sa paligid ng metal.<\/p>\n
\u201cTita Elena?\u201d<\/p>\n
\u201cO, anak?\u201d<\/p>\n
\u201cPuwede mo po bang ikuwento sa akin ang tungkol kay Papa?\u201d<\/p>\n
Napangiti si Elena.<\/p>\n
\u201cKahit kailan mo gusto.\u201d<\/p>\n
\u201cMahilig po ba siyang tumawa?\u201d<\/p>\n
\u201cNapakahilig.\u201d<\/p>\n
\u201cMatapang po ba siya?\u201d<\/p>\n
\u201cOo.\u201d<\/p>\n
\u201cKatulad mo?\u201d<\/p>\n
Napatingin si Elena sa bata.<\/p>\n
Pagkatapos ay mahina siyang sumagot.<\/p>\n
\u201cMarami akong natutuhan sa kanya.\u201d<\/p>\n
At sa gabing iyon, sa unang pagkakataon matapos ang maraming taon, nakapagkuwento si Elena tungkol sa kanyang kapatid nang hindi lamang kamatayan nito ang kanyang naaalala.<\/p>\n
Naalala niya ang mga biro.<\/p>\n
Ang tawanan.<\/p>\n
Ang mga araw sa maliit na paliparan.<\/p>\n
At ang dalawang batang nangarap lumipad habang nakikinig sa kanilang ama.<\/p>\n
KABANATA 13: Ang kahong itinago sa aparador<\/p>\n
Ilang gabi matapos ang kanilang pag-uwi mula Madrid, umakyat si Mateo sa kandungan ni Elena.<\/p>\n
May seryoso itong ekspresyon.<\/p>\n
\u201cMama?\u201d<\/p>\n
\u201cO, anak?\u201d<\/p>\n
\u201cTotoo po ba ang sinabi ng babae sa balita?\u201d<\/p>\n
\u201cAlin doon?\u201d<\/p>\n
\u201cNa ikaw ang tumulong sa pagpapalapag ng eroplano?\u201d<\/p>\n
Tumango si Elena.<\/p>\n
\u201cOo.\u201d<\/p>\n
Matagal siyang tiningnan ng bata.<\/p>\n
\u201cBakit hindi mo sinabi sa akin na piloto ka pala?\u201d<\/p>\n
Hindi agad nakasagot si Elena.<\/p>\n
Dahil hindi madaling ipaliwanag sa pitong taong gulang na bata ang siyam na taong pagkakasala na hindi naman pala kanya.<\/p>\n
Hindi madaling sabihin na minsan, kahit alam mong ginawa mo ang lahat, maaari ka pa ring maniwalang ikaw ang dahilan ng isang trahedya.<\/p>\n
Kaya tumayo siya.<\/p>\n
\u201cKumuha tayo ng isang bagay.\u201d<\/p>\n
Pumunta sila sa kanyang silid.<\/p>\n
Binuksan niya ang aparador.<\/p>\n
At mula sa pinakataas na estante, kinuha niya ang isang lumang kahon ng sapatos.<\/p>\n
Nasa ilalim iyon ng mga lumang damit ni Mateo noong sanggol pa siya.<\/p>\n
Dahan-dahang binuksan ni Elena ang kahon.<\/p>\n
Sa loob ay may mga medalya.<\/p>\n
Mga lumang larawan.<\/p>\n
At ilang dokumentong nagpapaalala sa kanyang dating buhay.<\/p>\n
Isa-isang kinuha ni Mateo ang mga medalya.<\/p>\n
Namangha ang bata sa kinang ng metal.<\/p>\n
\u201cMama, sa iyo po lahat ito?\u201d<\/p>\n
\u201cOo.\u201d<\/p>\n
\u201cBakit?\u201d<\/p>\n
\u201cDahil sa mga tungkuling ginawa ko noon.\u201d<\/p>\n
May isang medalyang napansin si Mateo.<\/p>\n
Maingat niyang binasa ang nakaukit na salita.<\/p>\n
\u201cNa-pa-ka-hu-say.\u201d<\/p>\n
Napangiti si Elena.<\/p>\n
Tiningnan siya ng anak.<\/p>\n
\u201cBakit mo itinago ang mga ito, Mama? Ang gaganda naman.\u201d<\/p>\n
Hindi agad nakasagot si Elena.<\/p>\n
Dahil sa loob ng siyam na taon, ang mga medalyang iyon ay hindi nagpapaalala sa kanya ng tagumpay.<\/p>\n
Nagpapaalala ang mga iyon ng isang taong hindi niya nailigtas.<\/p>\n
Ngunit ngayong hawak iyon ng kanyang anak, parang may nagbago.<\/p>\n
Hindi na niya kailangang itago ang lahat ng bahagi ng kanyang sarili.<\/p>\n
Maaari siyang maging ina.<\/p>\n
At maaari rin niyang tanggapin na minsan siyang naging mahusay na piloto.<\/p>\n
Hindi kailangang maglaban ang dalawang katotohanang iyon.<\/p>\n
Niyakap niya si Mateo.<\/p>\n
\u201cSiguro, anak, panahon na para hindi ko na itago.\u201d<\/p>\n
KABANATA 14: Ang pagbabalik sa himpapawid<\/p>\n
Hindi bumalik si Elena sa pagpapalipad ng mga eroplanong pandigma.<\/p>\n
Tapos na ang bahaging iyon ng kanyang buhay.<\/p>\n
At hindi na niya kailangang piliting buhayin iyon upang patunayan ang kanyang halaga.<\/p>\n
Ngunit may isang maliit na paaralan ng pagpapalipad sa labas ng kanilang lungsod na nakabalita tungkol sa kanya.<\/p>\n
Tumawag ang punong tagapagsanay.<\/p>\n
Mahinahon nitong tinanong kung maaari niyang isaalang-alang ang pagtuturo sa mga bagong piloto.<\/p>\n
Matagal niya iyong pinag-isipan.<\/p>\n
Hindi dahil natatakot pa siyang hawakan ang mga kontrol.<\/p>\n
Kundi dahil ayaw niyang mawala ang mga simpleng araw na binuo niya kasama si Mateo.<\/p>\n
Sa huli, pumayag siya.<\/p>\n
Dalawang umaga bawat linggo.<\/p>\n
Sapat upang makapagturo.<\/p>\n
At sapat din upang makauwi sa oras ng pagsundo sa kanyang anak mula sa paaralan.<\/p>\n
Ang una niyang estudyante ay isang dalawampu’t dalawang taong gulang na dalagang halos hindi matapos sa paghingi ng tawad tuwing nagkakamali.<\/p>\n
\u201cPasensiya na po.\u201d<\/p>\n
\u201cPasensiya na naman po.\u201d<\/p>\n
\u201cHindi ko po yata kaya.\u201d<\/p>\n
Isang araw, habang naghahanda sila para sa isang aralin, napansin ni Elena ang panginginig ng kamay ng dalaga.<\/p>\n
Naalala niya si Clara.<\/p>\n
Ang batang tagapaglingkod sa eroplano na halos hindi makahinga sa takot habang naglalakad sila sa pasilyo.<\/p>\n
\u201cMakinig ka,\u201d sabi ni Elena sa kanyang estudyante. \u201cHindi mo kailangang maging perpekto. Kailangan mong matutong mag-isip nang malinaw, tumanggap ng pagkakamali, at magpatuloy.\u201d<\/p>\n
Tumango ang dalaga.<\/p>\n
\u201cPaano kung matakot po ako?\u201d<\/p>\n
\u201cMatatakot ka talaga kung minsan.\u201d<\/p>\n
\u201cPaano ko po malalampasan iyon?\u201d<\/p>\n
Ngumiti si Elena.<\/p>\n
\u201cSa pamamagitan ng pagsasanay, pag-iingat, at pagtitiwala sa mga bagay na talagang natutuhan mo.\u201d<\/p>\n
Makalipas ang ilang linggo, may dumating na liham mula kay Clara.<\/p>\n
Hindi raw siya nagbitiw sa trabaho matapos ang gabing iyon.<\/p>\n
Sa halip, humiling siyang mabigyan ng pagkakataong magtrabaho sa mas mahihirap na biyahe kapag handa na siya.<\/p>\n
May isang pangungusap sa kanyang liham na paulit-ulit na binasa ni Elena.<\/p>\n
\u201cSinabi ninyo sa akin na kaya kong maging pinakakalmadong tao sa eroplano. Wala pang nagsabi noon na kaya kong maging ganoon. Ngayon, iyon din ang sinasabi ko sa mga bagong kasamahan.\u201d<\/p>\n
Napangiti si Elena habang binabasa iyon.<\/p>\n
Hindi niya inakalang ang ilang salitang sinabi niya sa gitna ng takot ay maaaring magbago sa pananaw ng isang tao tungkol sa sarili nito.<\/p>\n
Ngunit ganoon pala minsan ang tunay na tapang.<\/p>\n
Hindi lamang ito nakikita sa malalaking pagliligtas.<\/p>\n
Minsan, nasa isang simpleng pangungusap na nagbibigay sa ibang tao ng lakas upang magpatuloy.<\/p>\n
KABANATA 15: Ang pangakong natupad<\/p>\n
Sa mga Sabadong maliwanag ang panahon, dinadala ni Elena sina Mateo at Isabel sa isang maliit na paliparan.<\/p>\n
Hindi sila sabay na sumasakay sa maliit na eroplanong may dalawang upuan.<\/p>\n
Isa-isa silang sinasama ni Elena, alinsunod sa mga patakaran sa kaligtasan.<\/p>\n
Mahilig si Mateo na tumingin sa mga bukirin mula sa itaas.<\/p>\n
Si Isabel naman ay gustong makita ang mga ulap at maliliit na bahay sa malayo.<\/p>\n
Minsan, habang ligtas na nakaupo si Isabel sa tabi niya, tinanong ng bata:<\/p>\n
\u201cTita Elena, ganito rin po ba ang pakiramdam ni Papa kapag lumilipad?\u201d<\/p>\n
Napangiti si Elena.<\/p>\n
\u201cSa tingin ko, oo.\u201d<\/p>\n
\u201cMasaya po ba siya?\u201d<\/p>\n
\u201cNapakasaya.\u201d<\/p>\n
Tumingin ang bata sa malawak na kalangitan.<\/p>\n
\u201cGusto ko rin pong matutong lumipad paglaki ko.\u201d<\/p>\n
Hindi sumagot agad si Elena.<\/p>\n
Naalala niya ang kanilang ama.<\/p>\n
Ang maliit na paliparan sa Wyoming.<\/p>\n
Ang batang si Adrian na palaging nagmamadaling umakyat sa sabungan.<\/p>\n
At ang pangarap nilang dalawa na makalipad nang mas mataas kaysa sa mga ulap.<\/p>\n
\u201cKung iyan ang gusto mo,\u201d sabi niya, \u201ctuturuan kitang magsimula nang tama.\u201d<\/p>\n
Makalipas ang ilang araw, si Mateo naman ang kasama niya.<\/p>\n
Habang naghahanda sila, tinanong siya ng bata:<\/p>\n
\u201cMama, natatakot ka pa rin po ba minsan?\u201d<\/p>\n
Tiningnan niya ang anak.<\/p>\n
\u201cOo.\u201d<\/p>\n
\u201cKahit magaling kang piloto?\u201d<\/p>\n
\u201cKahit magaling akong piloto.\u201d<\/p>\n
\u201cPaano po kung natatakot ka?\u201d<\/p>\n
Huminga nang malalim si Elena.<\/p>\n
\u201cIniisip ko kung ano ang tama at ligtas na dapat gawin. At kapag kailangan ko ng tulong, humihingi ako.\u201d<\/p>\n
Tumango si Mateo.<\/p>\n
Pagkatapos ay ngumiti.<\/p>\n
\u201cKatulad noong nasa malaking eroplano tayo?\u201d<\/p>\n
\u201cOo, anak. Katulad noon.\u201d<\/p>\n
Nang umandar ang makina ng maliit na eroplano, may mga salitang kusang lumabas sa bibig ni Elena.<\/p>\n
Mga salitang itinuro ng kanyang ama.<\/p>\n
Mga salitang minahal ni Adrian.<\/p>\n
At mga salitang naging gabay niya sa pinakamahirap na gabi ng kanyang buhay.<\/p>\n
\u201cMalinaw na isip. Matatag na kamay. Iuwi ang lahat nang ligtas.\u201d<\/p>\n
Ngumiti si Mateo.<\/p>\n
\u201cLagi mo pong sinasabi iyan, Mama.\u201d<\/p>\n
\u201cOo.\u201d<\/p>\n
\u201cBakit po?\u201d<\/p>\n
Tumingin si Elena sa kanyang anak.<\/p>\n
\u201cDahil iyan ang pangakong ibinigay sa amin ng Lolo mo. At gusto kong dalhin mo rin ang kahulugan niyan habang lumalaki ka.\u201d<\/p>\n
Hindi alam ni Mateo ang lahat ng sakit na nakatago sa likod ng pangungusap.<\/p>\n
Hindi pa niya lubos na nauunawaan ang mga taong nagsinungaling.<\/p>\n
Ang mga dokumentong itinago.<\/p>\n
O ang mga taong nawala bago lumabas ang katotohanan.<\/p>\n
Ngunit balang araw, maiintindihan niya.<\/p>\n
At kapag dumating ang araw na iyon, malalaman niyang ang kanyang ina ay hindi isang babaeng tumakas mula sa nakaraan.<\/p>\n
Isa siyang babaeng nawalan ng halos lahat, ngunit hindi nawalan ng kakayahang tumulong kapag may nangangailangan.<\/p>\n
Minsan, sinabi ni Richard Halden sa harap ng maraming tao na noong huling lumipad si Elena, may mga taong namatay.<\/p>\n
Ginamit niya ang mga salitang iyon upang ipahiya ang isang babaeng matagal nang pinahihirapan ng sariling alaala.<\/p>\n
Ngunit hindi niya alam na darating ang gabing ang parehong babae ang tutulong upang mailigtas ang buhay niya.<\/p>\n
At ang pagliligtas na iyon ang magbubukas sa katotohanang siyam na taon niyang itinago.<\/p>\n
Sa huling paglipad na iyon, halos tatlong daang tao ang nakauwi nang buhay.<\/p>\n
Ang isang dating pilotong maling sinisi ay napawalang-sala.<\/p>\n
Ang isang pamilyang pinaghiwalay ng kasinungalingan ay muling nagtagpo.<\/p>\n
At ang isang batang lalaki ay natuklasang ang kanyang ina ay may nakaraang hindi niya kailangang ikahiya.<\/p>\n
Hindi na mababalik ni Elena ang kanyang kapatid.<\/p>\n
Hindi na niya makakausap ang kanyang ama upang sabihin ang katotohanan.<\/p>\n
At hindi na niya mababago ang siyam na taong ginugol niya sa pagtatago.<\/p>\n
Ngunit hindi na rin niya kailangang mamuhay na parang siya ang may kasalanan.<\/p>\n
Dahil ang tunay na tapang ay hindi nangangahulugang hindi ka kailanman natatakot.<\/p>\n
Minsan, nangangahulugan itong bumangon kahit nanginginig ang iyong mga kamay.<\/p>\n
Humakbang kahit masakit ang nakaraan.<\/p>\n
At piliing iligtas ang iba kahit ang mundo ay minsang tumalikod sa iyo.<\/p>\n
Habang lumilipad ang maliit na eroplano sa ilalim ng maliwanag na kalangitan, tumingin si Elena sa kanyang anak.<\/p>\n
Nakangiti si Mateo habang pinagmamasdan ang mga ulap.<\/p>\n
At sa unang pagkakataon matapos ang napakahabang panahon, hindi na niya naramdaman na ang himpapawid ay lugar ng pagkawala.<\/p>\n
Isa na muli itong lugar ng pag-asa.<\/p>\n
Dahil sa huli, hindi ang kasinungalingan ni Richard ang naging huling kabanata ng kanyang buhay.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Hindi na nagtanong si Thomas tungkol sa nakaraan niya. Wala silang oras. Ipinaliwanag ni Elena ang pagkakatulad ng kasalukuyang problema sa depektong nakita sa lumang sistema. Posibleng may bahagi ng… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-259","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/storyph168.live\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/259","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/storyph168.live\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/storyph168.live\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/storyph168.live\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/storyph168.live\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=259"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/storyph168.live\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/259\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":260,"href":"https:\/\/storyph168.live\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/259\/revisions\/260"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/storyph168.live\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=259"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/storyph168.live\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=259"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/storyph168.live\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=259"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}