Habang patuloy ang kanilang tawanan sa labas, unti-unting nanumbalik ang lakas sa aking mga kalamnan. Naramdaman ko ang muling pagtibok ng aking puso—mabilis, mabigat, at puno ng nag-aapoy na poot. Ang epekto ng halamang gamot na itinago sa akin ng aking lola ay tuluyan nang naglaho. Sa loob ng makipot at madilim na kabaong, dahan-dahan kong kinapa ang maliit na button sa aking damit kung saan nakakabit ang isang micro-recorder na sadyang inihanda ko bago pa man ako “namatay.”
Nai-record ang bawat salita, bawat halakhak, at ang tahasang pag-amin ni Richard tungkol sa lason.
“Tagumpay ang plano,” wika pa ni Richard habang maririnig ang kalansing ng mga baso ng alak. “Ubusin na natin ‘to at magpahinga. Bukas ng alas-otso ng umaga, idederetso na ang libing.”
Nang marinig ko ang yabag ng kanilang mga paa papalabas at ang paglagutok ng seradura ng pinto ng chapel, alam kong mayroon lamang akong ilang oras bago sumikat ang araw. Ang takip ng kabaong ay hindi pa tuluyang nakapako dahil naghihintay pa ito ng huling basbas kinabukasan. Gamit ang buong lakas ng aking mga braso at ang poot na nagpapatakbo sa aking sistema, itinulak ko pataas ang mabigat na takip ng kahoy.
Krrrrk!
Bumukas ang takip. Huminga ako nang malalim ng malamig na hangin ng chapel. Gumapang ako palabas, putlang-putla ang balat at nakasuot ng puting damit-pamburol, ngunit ang mga mata ko ay dilat at gising na gising.
Hindi ako nag-aksaya ng sandali. Kinuha ko ang lumang cellphone na itinago ko sa bulsa ng lining ng kabaong at tinawagan ang nag-iisang taong mapagkakatiwalaan ko sa mundong ito: si Atty. Ramirez, ang pinakamatapat na legal counsel ng aking yumaong ama, kasama ang hepe ng pulisya na lihim na naming kinausap ilang araw bago ang insidente.
Kinabukasan, sumikat ang araw sa sementeryo. Dumating ang mga pekeng nagluluksa. Si Sofia ay nakasuot ng itim na belo ngunit panay ang silip sa kanyang cellphone habang nagche-check ng balanse sa bangko. Si Mark ay palihim na nakangisi habang hawak ang mga susi ng mansyon. At si Richard, nakatayo sa harap ng ataul habang nagpapahid ng mga luhang buwaya sa harap ng iilang bisita at media na inimbitahan niya upang magmukhang kaawa-awang biyudo.
“Ilibing na natin siya,” garalgal na sabi ni Richard sa mga sepulturero. “Masyado nang masakit para sa akin na makita pa siyang ganito.”
Nang akmang ibababa na ang kabaong sa hukay, isang malakas na busina ng tatlong sasakyan ng pulis ang umalingawngaw sa buong sementeryo. Kasunod nito ang pagbaba ni Atty. Ramirez kasama ang isang pangkat ng mga armadong alagad ng batas.
“Teka, anong ibig sabihin nito?!” galit na sigaw ni Richard. “Wala kayong galang sa asawa ko! Panoorin niyo ang ginagawa niyo!”
“Kabaligtaran, Richard,” malamig na boses ang sumagot mula sa likod ng pulisya.
Nahawi ang mga pulis. Mula sa likod ng patrol car, naglakad ako pasulong. Nakasuot ako ng itim na suit, may bahagyang kolorete sa labi, at titig na titig sa kanilang tatlo na parang isang multong bumangon mula sa impiyerno.
Nalaglag ang baso ng kape na hawak ni Mark. Nanigas si Sofia at napaatras hanggang sa mapasubsob sa damuhan. Si Richard naman ay napaawang ang bibig, nanginginig ang buong katawan habang nawawalan ng kulay ang kanyang mukha.
“M-multo… B-buhay ka?!” utal na sigaw ni Richard, habang nag-aagaw ang takot at kawalang-paniniwala sa kanyang mga mata.
“Hindi ako multo, Richard. Buhay na buhay ako,” mariing sagot ko habang dahan-dahang lumalapit sa kanila. “At narinig ko ang lahat.”
Pinindot ko ang screen ng aking telepono na nakakonekta sa dalang portable speaker ng mga pulis. Sa gitna ng tahimik na sementeryo, umalingawngaw ang kanilang mismong mga boses:
“Hindi ko akalain na magiging ganoon kadali ang pagpatay sa kanya gamit ang lason na ibinigay mo, Richard…” “Syempre naman. Matagal ko nang pinlano ito…”
“P-patawarin mo ako, Carla! Si Richard ang may pakana ng lahat! Napilitan lang kami ni Mark!” biglang pagmamakaawa ni Sofia habang gumagapang at sinusubukang hawakan ang dulo ng aking sapatos.
Malamig ko lamang siyang tiningnan at inilayo ang aking paa. “Kapatid kita, Sofia. Pinag-aral kita, binigyan ng marangyang buhay. Ngunit mas pinili ninyong maging mga halimaw.”
“Hulihin sila,” utos ng hepe ng pulisya.
Walang nagawa si Richard nang iposas ang kanyang mga kamay sa likod. Sumisigaw siya at nagpupumiglas, habang sina Mark at Sofia naman ay umiiyak at nagsisisihan habang sapilitang ipinapasok sa mobile car.
Nang mawala ang ingay ng mga sirena, tumayo ako mag-isa sa tapat ng bukas na hukay kung saan dapat sana ako ililibing nang buhay. Inihagis ko ang isang pirasong puting rosas sa ilalim ng lupa.
Hindi namatay si Carla sa gabing iyon—ngunit ang mahina, mapagtiwala, at bulag na bersyon ko ang tuluyang inilibing sa hukay na iyon. Ang nagbalik ay isang babaeng walang sinumang pwedeng apihin muli.
Hinarap ko si Atty. Ramirez at diretso ang tindig kong sinabi, “Atty., ihanda mo ang mga papeles para sa diborsyo at ang pagtanggal sa kanila sa lahat ng mana at shares ng pamilya. Marami pa tayong kailangang ayusin sa kumpanya.”