Part 3: ANG MAKAPANGYARIHANG TAGAPAGMANA NG PAMILYANG MONTENEGRO AY NAGTUTOK NG B/A/R/I/L SA NOO KO AT PINILIT AKONG MAKIPAGSAPALARAN SA KANYA SA SHOOTING RANGE. AKALA NIYA, ISA LAMANG AKONG LAYAW NA DALAGANG HINDI KAYANG HUMAWAK NG S/A/N/D/A/T/A—HINDI NIYA ALAM NA AKO ANG NAG-IISANG B/U/H/A/Y NA NAKABALIK MULA SA OPERASYONG P/U/M/A/T/A/Y SA BUO KONG UNIT.

BAHAGI 3

“Huwag mong bigyan ng kahulugan ang pagpunta ko rito,” sabi ko. “Kailangan ko lamang malaman kung buhay ka upang makapagbigay ka ng pahayag.”

Bahagya siyang ngumiti.

“Iyan ba ang bersiyon mo?”

“Iyan ang katotohanan.”

“Masakit.”

“Ang balikat mo?”

“Ang paraan ng pagsasalita mo.”

“Hindi ka mamamatay sa sakit na iyan.”

Nawala ang ngiti niya.

“Alessandra, hindi ko alam ang ginawa ng tiyuhin ko.”

“Naniniwala ako.”

“Totoo?”

“Kung alam mo, hindi mo sana ako dinala sa shooting range at ginawa ang lahat sa harap ng napakaraming saksi. Masyado kang mayabang, pero hindi ka ganoon katanga.”

Napapikit siya.

“Hindi ko alam kung insulto o papuri iyon.”

“Pareho.”

Tumahimik kami.

Pagkaraan ng ilang sandali, nagsalita siya.

“Hindi ko rin alam na si Celeste ang sumisira sa kompanya ng pamilya mo.”

“Ngunit hinayaan mo siyang ipahiya ako.”

“Oo.”

“Hinayaan mong halikan ka niya sa harap ko.”

“Oo.”

“Itinutok mo ang baril sa noo ko.”

Humigpit ang panga niya.

“Oo.”

“Huwag mong gamitin ang ginawa mo sa warehouse upang burahin ang lahat ng iyon.”

“Hindi ko gagawin.”

Tumingin siya sa akin.

“Wala akong dahilan. Naniwala akong isa kang layaw na babaeng pumayag sa kasal dahil gusto mong maging bahagi ng pamilya ko. Hindi ko inalam ang katotohanan. Hinusgahan kita at ginamit ang kapangyarihan ko upang iparamdam na mas mababa ka sa akin.”

Hindi ako nagsalita.

“Humihingi ako ng tawad.”

“Hindi sapat ang tawad.”

“Alam ko.”

“Hindi rin ibig sabihin na iniligtas mo ako ay itutuloy ko ang kasal.”

“Alam ko rin.”

May kinuha siya sa drawer sa tabi ng kama.

Ang kontrata ng kasal namin.

Nilagdaan na niya ang pahinang nagpapawalang-bisa sa kasunduan.

“Malaya ka na.”

Kinuha ko iyon.

“Paano ang proyekto at mga utang?”

“Buburahin ayon sa kasunduan sa shooting range. Hindi iyon kapalit ng pagpapatawad mo.”

“At ang South Harbor?”

“Iyo. Hindi na muling lalapitan ng pamilya Montenegro nang walang pahintulot mo.”

“Paano ang kompanya ninyo?”

“Makikipagtulungan kami sa imbestigasyon. Kung may kailangang mawala, mawawala.”

Sa unang pagkakataon, hindi siya nagsalita bilang tagapagmanang kayang bilhin ang anumang gusto.

Nagsalita siya bilang lalaking tanggap ang halaga ng sariling pagkakamali.

Lumabas ako ng ospital na dala ang kasunduan.

Hindi ko siya pinatawad noong araw na iyon.

Hindi ko rin siya pinakasalan.

Naaresto sina Esteban at Celeste. Sa tulong ng ledger, nabuksan ang imbestigasyon laban sa mga taong sangkot sa ilegal na pagpapadala ng armas at sa pagsabotahe sa Operation Black River.

May mga opisyal na natanggal sa puwesto. May mga negosyanteng nakulong. Naibalik din ang mga rekord ng aking yunit at opisyal na kinilala ang kanilang sakripisyo.

Makalipas ang anim na buwan, ginanap ang isang seremonya sa memorial grounds.

Isa-isang binasa ang pangalan ng labing-isang kasamahan ko.

Nang tawagin ang pangalan ni Captain Mateo Ramirez, inilagay ko sa harap ng kanyang larawan ang coin na ibinigay sa akin ni General Salazar.

“Bumalik ako,” bulong ko. “Medyo natagalan lang.”

Hindi ko namalayang nasa likod ko pala si Rafael.

Hindi siya lumapit hangga’t hindi ako tumayo.

Wala na ang benda sa balikat niya, ngunit may bahagyang paninigas pa rin ang kilos ng kaliwang braso.

“Bakit ka narito?” tanong ko.

“Upang magbigay-galang.”

“Hindi mo sila kilala.”

“Ngunit buhay ako dahil sa mga itinuro nila sa iyo.”

May dala siyang labing-isang puting bulaklak.

Isa-isa niya iyong inilapag sa harap ng mga pangalan.

Wala siyang sinabi tungkol sa amin.

Hindi rin siya humingi ng pagkakataon.

Pagkatapos ng seremonya, tahimik siyang umalis.

Mula noon, ilang beses ko siyang nakita.

Sa korte, habang nagbibigay siya ng pahayag laban sa sarili niyang tiyuhin.

Sa board meeting ng Montenegro Holdings, kung saan siya mismo ang nagbukas ng internal records sa imbestigasyon.

Sa South Harbor, nang mag-alok ang kompanya niya na linisin ang lugar nang walang kapalit.

Tinanggihan ko ang alok.

Hindi siya nagpumilit.

Ginamit ko ang lupain upang magtayo ng rehabilitation center para sa mga retiradong sundalo at pamilyang nawalan ng mahal sa serbisyo. Sa lumang warehouse itinayo ang pangunahing gusali.

Hindi ko binura ang nakaraan ng lugar.

Binago ko ang kahulugan nito.

Sa araw ng pagbubukas, dumating si Papa na may tungkod. Nakabawi na ang kompanya namin, hindi dahil sa Montenegro Holdings kundi dahil ibinenta namin ang mga hindi kailangang ari-arian at nagsimulang muli sa mas maliit na sukat.

“Proud ang Mama mo sa iyo,” sabi niya.

“Alam ko.”

“Hindi ko dapat inilagay sa balikat mo ang problema ng pamilya.”

“Hindi na natin mababago iyon.”

“Mapapatawad mo ba ako?”

“Tinatanggap ko ang paghingi mo ng tawad. Ang pagpapatawad ay darating din.”

Tumango siya.

Natuto akong hindi kailangang madaliin ang paggaling upang mapagaan ang konsensiya ng mga taong nanakit sa akin.

Bago magsimula ang programa, dumating si Rafael.

Mag-isa siya.

Walang bodyguard, walang mamahaling convoy at walang Celeste sa tabi niya.

May dala siyang maliit na kahon.

“Kung singsing iyan, ihahagis ko sa dagat.”

“Hindi singsing.”

Binuksan niya ang kahon.

Nasa loob ang unang basyo ng bala mula sa round na nakuha ko ang perfect score.

“Pinakuha ko sa staff bago isara ang club.”

“Bakit?”

“Dahil iyon ang araw na nalaman kong wala akong kilala sa babaeng pakakasalan ko.”

“Hindi magandang alaala iyon.”

“Hindi. Paalala iyon ng taong ayaw ko nang maging.”

Isinara niya ang kahon at iniabot sa akin.

Hindi ko kinuha.

“Sa iyo na.”

Tumango siya at ibinalik iyon sa bulsa.

“May hinihingi ka ba?” tanong ko.

“Wala.”

“Hindi ka pumunta rito nang walang dahilan.”

“Tama ka.”

Huminga siya nang malalim.

“May dinner ako sa susunod na Biyernes. Gusto kitang imbitahan.”

“Business dinner?”

“Hindi.”

“Family dinner?”

“Hindi.”

“Date?”

“Oo.”

Napatingin ako sa kaniya.

Ang dating Rafael ay hindi kailanman aamin nang ganoon kadirekta. Magbibigay siya ng utos at aasahang susunod ako.

Ngayon, tahimik siyang naghihintay sa sagot.

“Bakit ako papayag?”

“Wala akong magandang dahilan na makabubura sa ginawa ko. Ang kaya ko lamang sabihin ay gusto kitang makilala nang walang kontrata, utang o utos ng pamilya.”

“At kapag tumanggi ako?”

“Uuwi ako.”

“Hindi mo ako kukulitin?”

“Hindi.”

“Hindi ka gagawa ng paraan upang gipitin ang kompanya namin?”

“Hindi na kailanman.”

Pinagmasdan ko siya nang matagal.

“Isang dinner.”

Bahagyang lumiwanag ang mukha niya.

“Isang dinner,” ulit niya.

“Walang bodyguard sa tabi ng mesa.”

“Sige.”

“Walang mamahaling regalo.”

“Sige.”

“At huwag mong isipin na pinatawad na kita.”

“Hindi ko iisipin.”

Dumating siya sa restaurant nang dalawampung minuto nang maaga.

Sa una naming hapunan, halos wala kaming mapag-usapan. Sanay siyang magbigay ng utos, hindi magkuwento tungkol sa sarili. Ako naman ay sanay magtago.

Ngunit sa mga sumunod na buwan, unti-unti kaming natutong magsalita nang walang sandata at walang kontrata sa pagitan namin.

Ikinuwento niya kung paano siya pinalaki ng lolo niyang paniwalaang kahinaan ang paghingi ng tawad. Ikinuwento ko naman kung bakit hindi ko kayang matulog kapag may paputok.

Sinamahan niya ako sa therapy, ngunit nanatili lamang sa labas ng silid hanggang ako mismo ang nag-anyaya sa kaniya.

Tinuruan ko siyang huwag basta humawak kapag nagkakaroon ako ng episode.

Tinuruan niya ang sarili niyang magtanong.

“Maaari ba kitang hawakan?”

Sa unang beses na sinabi niya iyon, napaiyak ako.

Hindi dahil sa romantikong dahilan.

Kundi dahil napakasimple pala ng respeto, ngunit napakatagal bago niya natutuhan.

Isang taon matapos ang pagbubukas ng rehabilitation center, muling nagkaroon ng shooting competition para makalikom ng pondo.

Hindi ako dapat sasali.

Ngunit bago magsimula, lumapit sa akin ang anak ni Mateo. Labing-apat na taong gulang na siya at hawak ang lumang larawan ng ama niya.

“Ma’am Alessandra, sinabi ni Mama na kayo raw ang pinakamahusay na partner ni Papa.”

“Mas magaling siya sa akin.”

“Pero kayo ang umuwi.”

Walang panunumbat sa boses ng bata.

Puro paghanga lamang.

“Puwede po ba kayong bumaril para sa kaniya?”

Tumingin ako sa shooting lane.

May kaba pa rin.

May mga alaala pa rin.

Ngunit hindi na ako nag-iisa sa loob ng mga iyon.

Pumayag ako.

Bago ko isuot ang ear protection, tumingin ako sa audience.

Naroon si General Salazar, si Papa at ang mga pamilya ng dating unit namin.

Nasa pinakadulo si Rafael.

Hindi siya ngumiti nang mapanghamon. Hindi rin siya nagtaas ng kamay upang sabihin sa lahat na kilala niya ako.

Tahimik lamang siyang nakatingin.

Itinaas ko ang rifle.

Huminga.

Humawak.

Naglabas ng hangin.

Limang target ang sabay-sabay na gumalaw.

Limang putok ang sunod-sunod na umalingawngaw.

Lahat ay tumama sa gitna.

Pumalakpak ang buong lugar.

Ngunit ang pinakamalinaw kong narinig ay ang tawa ng anak ni Mateo.

Pagkatapos ng kompetisyon, hinintay ako ni Rafael sa labas.

“May sasabihin ako,” wika niya.

“Kung tungkol sa score ko, alam kong magaling ako.”

“Hindi iyon.”

Lumuhod siya.

Napatingin agad ang mga tao sa paligid.

“Rafael.”

“Wala akong singsing.”

Napakunot ang noo ko.

“Bakit ka lumuhod?”

“Dahil minsan, nagpatayo ako sa iyo sa harap ng maraming tao upang ipahiya ka. Ngayon, gusto kong ako naman ang lumuhod sa harap nila.”

Tahimik ang lahat.

“Hindi kita hihingan ng kasal ngayon. Hindi pa iyon ang tanong.”

“Ano kung ganoon?”

“Maaari ba akong manatili sa tabi mo habang patuloy mong binubuo ang buhay na gusto mo?”

Tiningnan ko ang lalaking minsang naglagay ng baril sa noo ko.

Hindi ko nakalimutan ang ginawa niya.

Hindi rin nabura ang sakit dahil lamang natuto siyang magmahal.

Ngunit ang taong nakaluhod sa harap ko ngayon ay hindi na ang lalaking nakilala ko noon.

At ako rin ay hindi na ang babaeng pumayag sa isang kasal upang iligtas ang lahat maliban sa sarili.

“Tumayo ka,” sabi ko.

Bahagyang namutla siya.

“Alessandra—”

“Hindi ako papayag habang nakaluhod ka. Kung mananatili ka sa tabi ko, tumayo ka bilang kapantay ko.”

Dahan-dahan siyang tumayo.

Inilahad ko ang kamay ko.

“Subukan natin.”

Hindi niya agad hinawakan.

“Maaari ba?”

Napangiti ako.

“Oo.”

Saka lamang niya hinawakan ang kamay ko.

Makalipas ang isa pang taon, nagpakasal kami.

Hindi dahil sa utang.

Hindi dahil sa negosyo.

Hindi dahil iyon ang gusto ng dalawang pamilya.

Nagpakasal kami sa hardin ng rehabilitation center, sa harap ng memorial wall na nakaukit ang pangalan ng labing-isang taong hindi nakabalik.

Sa loob ng bulsa ng damit ko ay naroon ang coin ng unit.

Sa bulsa naman ni Rafael ay naroon ang basyo ng bala mula sa araw na una niya akong nakitang lumaban.

Bago kami magpalitan ng pangako, bumulong siya:

“Hindi ko hihilinging kalimutan mo ang nakaraan.”

“Hindi ko rin hihilinging patawarin mo ang dating ikaw.”

“Bakit?”

“Dahil trabaho mong alalahanin siya at siguraduhing hindi na siya babalik.”

Tumango siya.

“Pangako.”

Nang isuot niya ang singsing sa daliri ko, hindi ko naramdaman na may tanikalang muling isinara sa paligid ko.

Sa pagkakataong iyon, ako mismo ang pumili.

Hindi na ako ang mahinang tagapagmanang inakala nilang kayang takutin ng nakatutok na baril.

Hindi rin ako nanatiling aninong nag-iisang lumabas mula sa madugong lambak.

Ako si Alessandra Sevilla.

Dating captain.

Anak.

Tagapagtatag.

At isang babaeng natutong ang tunay na katapangan ay hindi lamang ang kakayahang tamaan ang pinakamaliit na target.

Minsan, ang pinakamahirap na labanan ay ang pagbabalik sa sariling buhay matapos mong maiwang mag-isa.

Sa laban na iyon, hindi ako muling tumakas.

At sa wakas, hindi na rin ako nag-iisa.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *